Ljeto u Bosni i Hercegovini uz Priručnik za obuku ekoturističkih pratilaca

Sa obala rijeke Drine na istoku, zelene rijeke Une na zapadu, iz ravne Panonije na sjeveru i tačno iznad jadranskih plaža na jugu, dižu se velike planine koje čuvaju jedan drugačiji svijet, divnu i originalnu ljepotu, Bosnu i Hercegovinu.

Bosanskohercegovačke planine sa mnogobrojnim visokim vrhovima čine četiri petine teritorije države i dio su Dinarskog lanca sa morfologijom tla, biljnim i životinjskim vrstama jedinstvenim u Evropi. Lednička jezera, potoci i dijelovi rijeka još uvijek bogati ribom, poseban su ukras i bogatstvo tih planina.

Nekropola stećaka na Dugom polju (1300 mnv) ispod vrhova Čvrsnice

Na malom prostoru odvijaju se začuđujući klimatski obrti. Dok su obronci prema unutrašnjosti pod debelim snježnim pokrivačem, na onim zagledanim u more cvjetaju kadulje, nar i bademi.

Na 30 km zračne linije od Sarajeva do Konjica raspoznajemo 5 klima – predplaninska, planinska, izmjenjena Jadranska, mediteranska, a na vrhovima planina alpska

U Bosni i Hercegovini se ukrštaju dvije velike florne oblasti: euro-sibirska i mediteranska, a prodire i treća irano-turanska što uzrokuje biodiverzitet (raznolikost) biljnog i životinjskog svijeta koji se može mjeriti samo sa tropskim oblastima.

U Bosni i Hercegovini od snijega do snijega, svake sedmice, nikne novi cvijet, na pedlju bosanskohercegovačke zemlje rastu zajedno različite travke – zapisao je književnik Nedžad Ibrišimović

Preko 30% ukupnog biljnog i životinjskog svijeta u su endemi, posebni i jedinstveni ekotipovi, a po značaju refugijuma (staništa endema), Bosna i hercegovina je jedan od pet najvećih refugijuma na svijetu (uz Apenine, Pirineje, Kavkaz i Himalaje).

Poseban eko tip u enciklopedijama poznat kao Lilium bosniacum

Srce Bosne i Hercegovine je odredište koje privlači mnogobrojnim neizbrisivim tragovima susreta naroda, običaja, religija, jezika i kultura. Ovdje se od prahistorije kopala i prerađivala ruda. Ime iz antičkih vremena, Bosna srebrena, označavala je oblast gdje se vadilo gvožđe, srebro, antimon, olovo, zlato ili drugi metali. Bogatstvo Bosne kroz historiju je nažalost često bilo predmet ljudske pohlepe.

Putnik se neočekivano, među grmljem, može naći pred vratima skromne ili otmjene kuće, kroz koja se ulazi u pustoš, u kojoj su slomljene ograde, urušeni bunari, a iz tragova nekada rascvjetanoga vrta strše goli zidovi zarasli nepristupačnim spletom trnja i drugih penjalica. U ovoj zemlji bujne vegetacije, dobroćudna majka priroda nastoji da sakrije tragove razaranja koja je učinila čovječija ruka.

U Dinarskim masivima nalaze se neistražene pećine, a na površini nepregledni pašnjaci i šume pa i prašume, kojih u Bosni i Hercegovini ima pet, od kojih je najpoznatija Perućica.

Sve ove prirodne ljepote i bogatstvo su kao stvorene za uživanje, ne samo za alpiniste, planinare, speleologe, sakupljače, ribolovce, nego i za sve one koji traže ljepotu, odmor ili sport u prirodi.

Pohodeći planinarske staze, puteljke i bespuća, uspinjući se uz litice i vrleti, nailazimo na rimske ploče i miljokaze, karavanske kaldrme, ostatke utvrda i kula, nekropole i stećke.

Dio nekropole Biskup kraj Konjica, upisana na Listu svjetske kulturne baštine – UNESCO, unutar ostataka starokršćanske crkve

Planinski pašnjaci Bosne i Hercegovine mogu vas opiti divnim mirisom svojih aromatskih trava. Tradicionalno, pastiri kreću u proljeće na pašnjake u okolne planine. Tamo bi, kao i njihovi očevi, djedovi i preci, gradili katune, torove i kolibe i ostajali sve do dolaska zime. Uveče okupljeni oko vatre, pjevajući balade i pričajući drevne priče i legende, jedu tvrdi hljeb, kajmak i sir mirisa pašnjaka odakle potiču. Tako je bilo stoljećima i tako je i danas…